Wyobraźmy sobie sklep z odzieżą używaną w 2031 roku, który skanuje kurtkę i w kilka sekund widzi jej skład surowcowy, historię pielęgnacji i ścieżkę recyklingu. Taką obietnicę niesie Cyfrowy Paszport Produktu, a w przypadku odzieży drogą do niego będzie niemal na pewno kod na metce.
Szczegółowe przepisy dotyczące tekstyliów nie zostały jeszcze przyjęte. Właśnie dlatego teraz jest dobry moment na planowanie: decyzje dotyczące układu metki, materiałów i identyfikatorów łatwiej podejmować spokojnie, z wyprzedzeniem. Jako producent metek z kodem QR gotowych na DPP podsumowujemy tutaj, co już postanowiono, czego się oczekuje i jak przygotować Państwa metki. Są to ogólne informacje według stanu na koniec 2026 r., a nie porada prawna; terminy i szczegóły mogą się zmienić.
Ramy prawne
Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR), rozporządzenie (UE) 2024/1781, weszło w życie 18 lipca 2024 r. Ma ono charakter ramowy: Komisja Europejska przyjmuje akty delegowane dla poszczególnych grup produktów, które mogą określać wymogi dotyczące właściwości, takie jak trwałość i zawartość materiałów z recyklingu, oraz wymogi informacyjne, w tym Cyfrowy Paszport Produktu. W planie prac na lata 2025–2030, opublikowanym w kwietniu 2025 r., Komisja wymieniła tekstylia – w pierwszej kolejności odzież – wśród priorytetowych grup produktów.
Aktualny stan
| Element | Status |
|---|---|
| ESPR obowiązuje | Postanowione: 18 lipca 2024 r. |
| Tekstylia jako grupa priorytetowa | Postanowione: plan prac, kwiecień 2025 r. |
| Unijny rejestr identyfikatorów paszportów | Wymagany przez ESPR do 19 lipca 2026 r.; przechowuje identyfikatory, a nie treść paszportów |
| Zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia | Duże przedsiębiorstwa od 19 lipca 2026 r.; średnie od 19 lipca 2030 r. |
| Akt delegowany dla odzieży | Oczekiwany; orientacyjnie planowany na 2027 r. |
| Obowiązek paszportu dla tekstyliów | Oczekiwany; przy co najmniej 18 miesiącach między przyjęciem a stosowaniem większość szacunków wskazuje najwcześniej na 2029 r. |
Każdą przyszłą datę należy traktować jako wstępną. Akt delegowany określi zakres, pola danych i terminy, a także może zawierać przepisy przejściowe dla mniejszych przedsiębiorstw.
Co prawdopodobnie będzie zawierał paszport
ESPR wymienia rodzaje informacji, których może wymagać akt delegowany. W przypadku tekstyliów prace przygotowawcze wskazują na:
- niepowtarzalny identyfikator produktu oraz dane producenta lub importera;
- skład surowcowy, w tym zawartość materiałów z recyklingu;
- substancje budzące obawy;
- informacje o pielęgnacji, naprawie i ponownym użyciu;
- cechy trwałości;
- wskazówki dotyczące sortowania, demontażu i recyklingu;
- dokumenty zgodności i certyfikaty.
Otwarte pozostają kwestie, czy paszport będzie dotyczył modelu, partii czy pojedynczej sztuki, kto będzie mógł odczytywać jakie dane i jak długo muszą one pozostać dostępne online. Od tego zależy, czy każda sztuka odzieży będzie potrzebowała niepowtarzalnego kodu, czy wystarczy jeden kod na model.
Paszport nie zastępuje fizycznej metki. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1007/2011 skład surowcowy nadal musi być podany na odzieży w wymaganych językach.
Wybór nośnika danych
ESPR wymaga, aby paszport był dostępny za pośrednictwem nośnika danych powiązanego z niepowtarzalnym identyfikatorem i fizycznie obecnego na produkcie, jego opakowaniu lub w dokumentach towarzyszących – zgodnie z aktem delegowanym. Nie narzuca konkretnej technologii. W przypadku odzieży najbardziej praktycznym rozwiązaniem jest kod QR: odczyta go każdy smartfon, można go wydrukować lub wtkać, a do metki dodaje bardzo niewiele. Jako dodatkowe nośniki można zastosować NFC i RFID.
Kod powinien prowadzić do krótkiego, stałego adresu internetowego, zamiast samodzielnie przechowywać dane. Informacje kryjące się za nim można wtedy aktualizować bez ponownego druku. Wiele marek buduje ten adres na istniejących numerach produktów, takich jak numery GTIN w kodach kreskowych.
Cztery miejsca na kod
- Na metce z instrukcją prania. Najbardziej naturalne miejsce: jest trwała, służy tak długo jak odzież i już zawiera dane o składzie. Możemy zaprojektować pole z kodem obok symboli prania na satynie lub tafcie. Zobacz metki z instrukcją prania.
- Na osobnej metce z kodem QR. Mała oddzielna metka drukowana lub tkana zapewnia kodowi własną strefę ciszy. Kody tkane są bardzo wytrzymałe, ale potrzebują więcej miejsca, ponieważ rozdzielczość nici jest mniejsza niż druku.
- Jako termotransfer. W odzieży sportowej i niemowlęcej bez metek kod może znaleźć się w nadruku termotransferowym przy karku.
- Na metce kartonowej. Dobra do marketingu i skanowania w sklepie, ale usuwana po zakupie, dlatego uzupełnia, a nie zastępuje trwały kod.
Jak zapewnić trwałość kodu
Kod paszportu musi dać się zeskanować w warsztacie naprawczym lub sortowni nawet po latach. Decydują o tym trzy czynniki:
- Materiał bazowy i metoda druku: termotransfer żywiczny na satynie lub tafcie albo kod tkany o wysokiej gęstości są znacznie trwalsze niż farba na bawełnie.
- Rozmiar i kontrast: ciemne moduły na jasnym tle, wyraźna strefa ciszy i moduły na tyle duże, by poradzić sobie z fakturą tkaniny.
- Korekcja błędów: poziom średni lub wyższy toleruje drobne zużycie i zagniecenia.
Przed akceptacją produkcji seryjnej zalecamy skanowanie próbek po wielokrotnym praniu w deklarowanej temperaturze.
Co mogą Państwo zrobić w tym sezonie
- Zebrać dane o składzie, zawartości materiałów z recyklingu, pochodzeniu, pielęgnacji i naprawie; większość pracy nad paszportem dotyczy danych, a nie druku.
- Zdecydować, jak identyfikować produkty – według modelu, partii lub sztuki – i stosować to konsekwentnie.
- Zarezerwować miejsce na pole z kodem przy najbliższej zmianie projektu metki z instrukcją prania.
- Przetestować kod QR na jednej linii produktów, z linkiem do strony z informacjami o pielęgnacji i składzie.
- Korzystać z domeny i struktury adresów URL, nad którymi mają Państwo kontrolę, aby wydrukowane kody działały niezależnie od wybranej później usługi paszportowej.
Na naszej stronie metki z kodem QR i DPP znajdą Państwo rozmiary kodów dla każdego rodzaju metki. Jako producent przygotowujemy cyfrową wizualizację, wykonujemy próbki do testów prania i zwykle realizujemy zamówienia seryjne w ciągu 10–20 dni roboczych z dostawą na terenie całej UE.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Cyfrowy Paszport Produktu dla tekstyliów jest już obowiązkowy?
Jeszcze nie. Akt delegowany dla odzieży spodziewany jest około 2027 r., a większość szacunków wskazuje, że obowiązek zacznie obowiązywać najwcześniej w 2029 r. Terminy mogą się zmienić.
Czy kod QR zastąpi metkę z instrukcją prania?
Nie. Skład surowcowy nadal musi być podany na fizycznej metce w wymaganych językach. Kod QR dodaje do niej warstwę cyfrową.
Czy kod powinien znaleźć się na metce z instrukcją prania, czy na osobnej metce?
Metka z instrukcją prania jest najbardziej naturalnym miejscem, ponieważ jest trwała. Osobna mała metka daje kodowi więcej miejsca i czystą strefę ciszy. Oba rozwiązania działają, jeśli kod przetrwa pranie.
Czy mogę dodać kody QR do metek, zanim przepisy będą ostateczne?
Tak. Link do stałej strony produktu z informacjami o pielęgnacji i składzie jest przydatny już dziś, a ten sam adres może później prowadzić do danych paszportu.
